kinezjologia edukacyjna paula dennisona ćwiczenia

Metoda Dennisona umożliwia sprawny i prosty rozwój dziecka poprzez aktywizację połączeń nerwowych i zintegrowanie mózgu z ciałem. Kinezjologia edukacyjna znajduje zastosowanie w terapii dzieci ze specyficznymi . Pozwala pokonać stresy i napięcia, poprawia komunikację, pomaga dzieciom z . Ćwiczenia dobierane są indywidualnie do potrzeb i sprawności każdego dziecka. Autorka artykułu: Anna Imiołek. Bibliografia: I. Mańkowska, Kreowanie rozwoju dziecka, Wydawnictwo Operon, Gdynia 2005, K, Kosałka – Ławeczka, Kinezjologia edukacyjna – Gimnastyka Mózgu dr Paula Dennisona – www.Edux.pl 608-630-260 lub napisz e-mail: romuald.przepiera@gmail.com. Treningi będą prowadzili wyspecjalizowani trenerzy z dużym doświadczeniem. Zajęcia odbywają się w małych kameralnych grupach. Zapisz się na kurs już teraz. cena szkolenia: 797 PLN. Zapisz się na kurs: wyślij przelew na konto: 65 1140 2004 0000 3002 7947 6660. Kinezjologia edukacyjna. Kinezjologia edukacyjna, opracowana przez dr Paula Dennisona, to program gimnastyki mózgu aktywizujący mięśnie ciała po obu stronach, które uaktywniają układ nerwowy w obu półkulach mózgu. Arteterapia. Arteterapia jest treningiem twórczym, terapią poprzez sztukę. Ćwiczenia wykonywane w ramach kinezjologii edukacyjnej. Ćwiczenia ruchowe, z których składają się zajęcia terapeutyczne, to na przykład: pozycja Dennisona – pozostanie w pozycji siedzącej ze skrzyżowanymi kostkami i lekko ugiętymi kolanami; oczy powinny być zamknięte, ręce splecione, a język musi znajdować się na podniebieniu Single Tanzkurs Mülheim An Der Ruhr. Kinezjologia edukacyjna dr P. Dennisona Mózg człowieka składa się z dwóch półkul w specyficzny sposób przetwarzających informacje. Półkula lewa, „logiczna " zajmuje się szczegółami zaś półkula prawa jest odpowiedzialna za emocje, intuicję. Każdy z nas ma jedną półkulę bardziej dominującą od drugiej. Współczesna edukacja stawia przed uczniami takie wymagania, że koniecznym staje się maksymalne wykorzystanie obu półkul. Dzięki temu we wszystkich działaniach można być wydajniejszym i doskonalszym. Ja tłumaczę uczniom to w następujący sposób:, „Jeżeli możesz nauczyć się tematu szybciej i łatwiej, a potem mieć więcej czasu na zabawę, to, dlaczego z tego nie skorzystać?" I ĆWICZENIA AKTYWIZUJĄCE 1. ĆWICZENIE a) opis ćwiczenia Podnosimy do góry prawe kolano i dotykamy je lewą ręką, następnie podnosimy lewe kolano i dotykamy prawą ręką, delikatnie skręcając całe ciało ( w miarę możliwości przekraczamy linię środka). b) oddziaływanie na umysł - wzrokowe, słuchowe, kinestetyczne przekraczanie linii środkowej koordynacji pracy rąk, zręczności - ćwiczenia lewego i prawego oka - usprawnianie narządu wzroku c) poprawa umiejętności szkolnych - polepszenie koordynacji lewa i prawa strona ciała - poprawa oddychania - poprawa gibkości ciała - wzmocnienie zmysłów wzroku i słuchu W ciągu ostatniego stulecia ćwiczenia te używane były w przypadkach zaburzeń neurologicznych, w celu zwiększenia potencjalnych zdolności wydajnego uczenia się. Dr Dennison dowiódł, że ćwiczenia naprzemienne doskonale stymulują chłonność półkul mózgowych, łatwość opanowania materiału i jego późniejszego odtwarzania. 2. LENIWE ÓSEMKI a) opis ćwiczenia Na wysokości oczu, naprzeciw nosa wyznaczamy punkt. Od niego rozpoczynamy kreślenie koła- w lewą stronę do góry. Po powrocie do punktu wyjścia rozpoczynamy kreślenie drugiego koła- w prawą stronę ku górze. Oczy podążają za ruchem ręki. Wielokrotnie powtarzamy ten ruch. b) oddziaływanie na umysł - wzrokowe przekraczanie linii środkowej - koordynacja pracy narządu wzroku - wzmocnienie zakresu pola widzenia - poprawa ruchliwości gałek ocznych c) poprawa umiejętności szkolnych - proces czytania wodzenie oczami od lewej do prawej strony - kodowanie i odszyfrowywanie informacji pisemnej - czytanie i rozumienie- skojarzenie pamięci długotrwałej - zdolność odpoczynku oka podczas czytania - umiejętność rozróżniania symboli Ósemki możemy kreślić w przestrzeni, na plecach drugiej osoby, na ścianie, na papierze, na piasku itp. Leniwa ósemka stosowana jest już od wielu lat w Nauczaniu Specjalnym, a jej zadaniem jest usuwanie zaburzeń typu: dysleksja, dysgrafia. a) opis ćwiczenia Rysujemy obiema rękoma równocześnie linie, figury, kształty, z których każda rysowana jedną ręką jest lustrzanym odbiciem drugiej, rysowanej w tym samym czasie . Możemy rysować płaskimi dłońmi po dużych powierzchniach (podłogi, tablice), oburącz, symetrycznie względem linii środka. b) oddziaływanie na umysł - koordynacja ręka oko w różnych polach widzenia - przekraczanie kinestetycznej linii środka - orientacja przestrzenna, wzrokowe rozróżnianie symboli c) poprawa umiejętności szkolnych - rozróżnianie kierunków - kodowanie i odszyfrowywanie pisma - poprawne pisanie - poprawna wymowa Dr Dennison dołączył ćwiczenia te do grupy wymiaru stabilności. Pomagają one w odzyskiwaniu sprawności narządu wzroku, a ponadto pobudzają naszą odwagę, oraz zwiększają koordynację ciała w grach zespołowych. 3. SŁOŃ a) opis ćwiczenia Ręka wyciągnięta w przód, grzbietem dłoni w górę, głowa przytulona uchem do ramienia. Pozycja stojąca, w małym rozkroku. Rysujemy ręką ( nie odrywając głowy od ramienia) leniwe ósemki, bardzo obszernie, ze skłonami tułowia i uginaniem nóg w kolanach; kilkakrotnie następnie zmiana ręki. b) oddziaływanie na umysł - przekraczanie linii środkowej mózgowych punktów słuchowych (łącznie z umiejętnością koncentracji uwagi w czasie słuchania, rozpoznawanie, percepcja, rozróżnianie i zapamiętywanie dźwięków). - słuchanie własnego głosu - nierówna praca oczu (przenoszenie wzroku z jednego punktu na inny) c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu (aktywne słuchanie) - umiejętne formułowanie myśli - literowanie (wyodrębnianie poszczególnych słów, sylab oraz łączenie ich z powrotem w zdania, słowa wyrażając całą myśl) - matematyka- poprawa zdolności do operowania materiałem myślowym - zapamiętywanie cyfr - koordynacja wzrokowo - ruchowa 4. KOŁYSKA NA LEŻĄCO a) opis ćwiczenia Siadamy na podłodze, dłonie opieramy za sobą na podłodze, odchylamy się do tyłu opierając na rękach . Masując biodra i tylną część ud- kołyszemy się tam i z powrotem, aż ustąpi napięcie. b) oddziaływanie na umysł - zdolność utrzymywania równowagi - umiejętność uczenia się - praca narządu wzroku przy przekraczaniu linii środkowej z lewej na prawą stronę - koordynacja ręka oko c) zmiany w zachowaniu lub postawie - wzrost koncentracji - utrzymanie wyprostowanej postawy ciała - przyjmowanie prawidłowej pozycji na krześle - głębsze oddechy, większa siła głosu - wzrost energii (zmniejszenie zmęczenia umysłu) Dr Dennison dowiódł, że uczniowie niezdolni do koncentracji i opanowania materiału są w stanie tego dokonać właśnie po sesji ćwiczeń kołyski. 5. ODDYCHANIE PRZEPONOWE ( BRZUCHEM) a) opis ćwiczenia Ćwiczenie to wykonuje się na leżąco lub stojąco; przy wdechu wypełniamy klatkę piersiową i brzuch powietrzem; wydychamy powietrze krótkimi dmuchnięciami, jakby się chciało utrzymać w powietrzu . Dla lepszej obserwacji uwypuklania się brzucha i jego opadania, trzymamy na podbrzuszu ręce. W cyklach wdechu i wydechu palce rąk zbliżają się do siebie i oddalają. W pozycji leżącej można obserwować kartkę papieru położoną na brzuchu. b) oddziaływanie na umysł - odciążenie centralnego systemu nerwowego - zdolność do przekraczania linii środkowej - rytm czaszkowy - stabilność c) Poprawa umiejętności szkolnych - czytanie (kodowanie i odszyfrowywanie) - czytanie na głos - formułowanie wypowiedzi - zdolność do większej koncentracji 6. ROWER NA LEŻĄCO a) opis ćwiczenia Ćwiczenie wykonujemy w pozycji poziomej na plecach. Kolana i głowa są uniesione, ręce założone za głowę dla jej podtrzymania. Mięśnie szyi rozluźnione, oddech rytmiczny. Dotykamy łokciem przeciwległego kolana, a następnie powtarzamy tę czynność drugą ręką. b) oddziaływanie na umysł: - koordynacja lewej z prawą stroną ciała - stabilność, uziemienie - poczucie mięśni grzbietu c) poprawa umiejętności szkolnych: - czytanie (kodowanie i odszyfrowywanie) - mechanizm literowania i pisania - ćwiczenia słuchowe Dr Dennison dowiódł, iż rower na leżąco jest całkowicie bezpieczny, odpowiednio napinający i rozwijający mięśnie. Po przeprowadzonej sesji tych ćwiczeń uczniowie uzyskiwali lepsze wyniki w koncentracji obu stron ciała, a ich oddychanie stało się automatyczne, przez co łatwiejsze i poprawne. II ĆWICZENIA WYDŁUŻAJĄCE- ROZCIĄGAJĄCE (OCHRONA ŚCIĘGIEN) a) opis ćwiczenia Chwytamy mocno ściskając jedną ręką mięśnie barku, powoli odwracamy głowę, żeby popatrzeć za siebie przez ramię, wyprostowujemy się i głęboko oddychamy. Następnie oglądamy się w tył przez drugie ramię, jednocześnie swobodnie opuszczając ramiona. Głowę opuszczamy luźno do przodu dotykając brodą klatki piersiowej i robimy głęboki wdech rozluźniając mięśnie. Ćwiczenie powtarzamy zaczynając od ściskania mięśni drugiego barku. b) oddziaływanie na umysł - słuchanie własnego głosu - pamięć długo i krótko terminowa - formułowanie myśli i zdań w pamięci - koordynacja wzrokowo- słuchowa z pracą całego ciała c) poprawa umiejętności szkolnych: - rozumienie ze słuchu - zdolność poprawnego wysławiania się - literowanie (kodowanie i odszyfrowywanie) - rachunki matematyczne - zapamiętywanie cyfr - pisanie na maszynie oraz obsługa komputera Dzięki SOWIE rozluźniamy mięsień czworoboczny oraz jesteśmy w stanie osłabić napięcia towarzyszące pracy w bliskim polu widzenia takich jak: czytanie, pisanie rachunki matematyczne i obsługa komputera. Słuch i potencjalne zdolności naszego umysłu, pamięci ulegają znacznej poprawie. 2. AKTYWNA RĘKA a) opis ćwiczenia Podnosimy w górę rękę wyprostowaną i przytulamy ją do ucha. Następnie robimy łagodny wdech przez usta stulone w ryjek. Równocześnie pobudzając mięśnie wyprostowanej ręki, odpychamy ją drugą ręką w czterech kierunkach (przód, tył, do siebie, od siebie). b) oddziaływanie na umysł - koordynacja tylnej i przedniej części mózgu - prawidłowa praca przepony, poprawa oddychania - koordynacja ręka oko oraz w posługiwaniu się różnego typu przyrządami c) poprawa umiejętności szkolnych: - kaligrafia, krzywe pismo - literowanie, ortografia - pisanie twórcze - wzrost stopnia koncentracji, skupienia Poprzez oddziaływanie na jamę klatki piersiowej, współpracę z sercem aktywna ręka łączy umiejętność wyrażania myśli, właściwego postępowania z twórczym ośrodkiem mózgowym. 3. KOBRA a) opis ćwiczenia Siedząc wygodnie na krześle opieramy głowę na stole, ręce także układamy na stole na szerokość ramion. Palce skierowane lekko do środka. Przepona i klatka piersiowa są wypełnione powietrzem, ramiona pozostają rozluźnione. Głowa zwrócona w kierunku klatki piersiowej powoli odchyla się do tyłu i powraca odpocząć na stole b) oddziaływanie na umysł - zdolność przekraczania linii środkowej - odciążenie centralnego systemu nerwowego c) poprawa umiejętności szkolnych - widzenie obuoczne - rozumienie ze słuchu - zdolność wysławiania się, umiejętności językowe - koordynacja ręka oko Dr Dennison wprowadził kobrę w swoim centrum nauczania, mając zamiar usunąć stresy wynikające z monotonnej pracy przy biurku , komputerze, czy też oglądania telewizji. Ćwiczenia te dążą do koncentracji bez użycia mięśni antagonistycznych. 4. ZGINANIE STOPY a) opis ćwiczenia Pozycja siedząca- prawą nogę zgiętą w kolanie kładziemy na udzie lewej. Kostka na zewnątrz kolana. Kciukiem i palcem wskazującym lewej ręki naciskamy mocno punkty za kostką i poniżej niej; drugą ręką obejmujemy podudzie pod kolanem naciskając mocno kciukiem- od strony przyśrodkowej- i palcami wskazującymi i środkowymi- od strony bocznej miejsca pod kolanem tej samej nogi. Z wdechem zginamy powoli stopę, z wydechem prostujemy ją. To samo z lewą nogą. b) oddziaływanie na umysł - koordynacja tylniej i przedniej części mózgu - uwydatnienie zdolności językowych c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu - twórcze pisanie - umiejętność wypełniania poleceń oraz rozwiązywania zadań Podczas pracy z dziećmi opóźnionymi językowo dr Dennison odkrył związek pomiędzy ścięgnami łydki, a poprawnym wysławianiem się i rozwojem zdolności językowych. Nadmiernie ruchliwi uczniowie, i niewiele mówiący, są jednak w stanie prawidłowo skoncentrować swoją uwagę, słuchać i uczyć się. 5. PRZYCISKANIE DZWONKA a) opis ćwiczenia Stajemy za krzesłem, rękoma trzymając mocno oparcie krzesła, wykrok jednej nogi do tyłu. Z wdechem unosimy stopę nogi wysuniętej do tyłu na palce, z wydechem opadamy na piętę, uginając w kolanie nogę z przodu. Jeżeli nie czujemy przy tym napięcia mięśni, należy zwiększyć wykrok. Ćwiczenie powtarzamy kilka razy wolno i płynnie, a następnie zmieniamy nogę. b) oddziaływanie na umysł - koordynacja tylniej i przedniej części mózgu - uwydatnienie zdolności językowych c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu - twórcze pisanie - umiejętność wypełniania poleceń oraz rozwiązywania zadań - poprawne zachowanie - wzmożenie uwagi prawidłowa reakcja, zdolność komunikowania się 6. SIĘGANIE PO PIŁKĘ a) opis ćwiczenia Pochylamy się do przodu, lecz nie na siłę, poddajemy się sile przyciągania ziemskiego. Wykonując skłon klatką piersiową do nóg, staramy się nie napinać mięśni nóg i grzbietu. Sięgamy jak najdalej przed siebie, penetrując wysuniętymi rękami wszystkie miejsca, do których możemy dostać. b) oddziaływanie na umysł - poczucie równowagi i koordynacji ciała - wzrost pewności siebie - wzmożenie koncentracji wzrokowej - głębsze oddychanie zwiększające energię ciała c) poprawa umiejętności szkolnych - czytanie i rozumienie - arytmetyka w pamięci - abstrakcyjne myślenie Przekazując te ćwiczenia swoim uczniom dr Dennison komentował je jako zwiększające poczucie ładu wewnętrznego, lepszej organizacji ciała, a także poprawiające wyniki szkolne i umiejętności organizacyjne. 7. WYPADY a) opis ćwiczenia Stajemy w rozkroku- palce prawej stopy kierujemy w prawo, palce lewej stopy prosto przed siebie. Robiąc wydech uginamy prawe kolano, a następnie przy wdechu prostujemy prawą nogę. Biodra mają być obniżone- wzmacnia to biodra. b) oddziaływanie na umysł - przekraczanie linii środkowej ciała - odprężenie całego ciała - stabilność - umiejętność sprawnej organizacji - orientacja w przestrzeni - poprawa oddychania - odciążenie narządu wzroku c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie - długoterminowa pamięć - umiejętność szybkiego zapamiętywania - przeprowadzanie rozmów, prowadzenie rachunków - wzrost poczucia własnej wartości - obsługa komputera, maszyny do pisania Wypady aktywizują cały układ mięśniowy, co pozwala na sprawniejsze poruszanie się, stabilizację ciała. W kinezjologii stanowią one bardzo ważny element ćwiczeń rozciągających. III ĆWICZENIA ENERGETYZUJĄCE Przy wykonywaniu tych ćwiczeń należy pić wodę. Człowiek powinien wypijać tyle szklanek wody, ile wynosi 1/11 wagi jego ciała. Pierwszym elementem każdego równoważenia jest wyciszenie, a pierwszym punktem wyciszenia picie wody. Aby się rzeczywiście czegoś nauczyć, należy dostarczyć organizmowi dostateczną ilość wody. NA MYŚLENIE a) opis ćwiczenia Lewą rękę trzymamy na pępku, prawą masujemy punkty tuż pod obojczykiem, po lewej i prawej stronie mostka. Można też odchylić głowę i wodzić oczyma wzdłuż linii, gdzie sufit styka się ze ścianą. Kiedy się czyta, oczy szybciej przesuwają się po słowach. b) oddziaływanie na umysł: - przesyłanie informacji z lewej półkuli mózgu do lewej strony ciała i odwrotnie - pozytywne działanie elektryczne i chemiczne - zwiększenie przepływu energii elektromechanicznej ciała c) poprawa umiejętności szkolnych - wzrokowe przekraczanie linii środkowej w czasie czytania - ruchowe przekraczanie linii środkowej, dla uzyskania lepszej koordynacji ciała (ułatwia to wykonywanie ćwiczeń naprzemiennych) - wyeliminowanie przekręcania liter, przestawiania sylab - pozostawanie w miejscu w czasie czytania - pisanie odręczne i na maszynie - wybiórcze oglądanie telewizji - obsługa komputera Punkty na myślenie stanowią baterie dla naszego organizmu. Pomagają regulować spalanie się przekaźników nerwowych, w złączach nerwowych mózgu. Sprzyjają jasności myślenia, zwiększają poziom energii, usprawniają ogólną koordynację i wzrok. 2. PUNKTY UZIEMIENIA a) opis ćwiczenia Trzymamy dwa palce- wskazujący i środkowy- pod dolną wargą, drugą rękę kładziemy na górnej krawędzi kości łonowej. Wzrok kierujemy w dół. b) oddziaływanie na umysł: - zdolność do pracy w polu środkowym - stabilizacja - poprawa przemiany materii - akomodacja wzroku c) poprawa umiejętności szkolnych - zdolności organizacyjne (horyzontalne lub pionowe przesuwanie wzroku, bez jakichkolwiek zaburzeń; odczytywanie słupków matematycznych, literowanie) - akomodacja wzroku w czasie zajęć wymagających pracy w bliskim, dalekim polu widzenia np.: odczytywanie z kartki papieru, książki, a odczytywanie z tablicy - pozostawanie w miejscu, bez rozpraszających ruchów w czasie czytania - całkowite skupienie uwagi na czytaniu Punkty uziemienia odnoszą się bezpośrednio do stymulacji mózgu, usuwania zmęczenia umysłowego. 3. PUNKTY PRZESTRZENI a) opis ćwiczenia Trzymamy dwa palce- wskazujący i środkowy- nad górną wargą, drugą rękę kładziemy na kości ogonowej. Wzrok skierowany w górę lub wędruje od dołu do góry i zatrzymuje się w górze. b) oddziaływanie na umysł: - odświeża umysł - poprawia trójwymiarowe widzenie - ostrość postrzegania - kontakt wzrokowy - łagodne przechodzenie wzroku z dalszego do bliższego pola widzenia c) poprawa umiejętności szkolnych: - pomaga rozluźnić się i uspokoić przed sprawdzianami, testami - poprawia umiejętności potrzebne do gier i zajęć sportowych - wzrasta zaangażowanie i motywacja do działania - pozostawanie w miejscu, bez wykonywania rozpraszających ruchów w czasie czytania Punkty przestrzeni współpracują z mózgiem, kręgosłupem oraz centralnym systemem nerwowym. Ich pobudzanie ułatwia odświeżanie umysłu, dzięki dostarczonemu przez krew i płyn rdzeniowo- mózgowy pokarmowi, który jest niezbędny zarówno w czasie relaksu, jak i wytężonej pracy. 4. ENERGETYCZNE ZIEWANIE a) opis ćwiczenia Wywołuje się ziewanie, masując obiema rękami równocześnie okolice stawu skroniowo- żuchwowego. Opuszczamy powoli dolną szczękę udając, że ziewamy, wydajemy głęboki, relaksujący odgłos ziewania. b) oddziaływanie na umysł - odciążenie mózgu - relaks narządu wzroku i poprawę wzroku - zdolność do relaksu ośrodków twórczego myślenia - poprawę równowagi c) poprawa umiejętności szkolnych - głośne czytanie - twórcze pisanie - wystąpienia publiczne: przemówienia, występy wokalne, koncerty Ponad połowa połączeń nerwowych mózgu z ciałem, przechodzi przez staw skroniowo- żuchwowy. Mięśnie żuchwy stanowią najsilniejszą grupę ze wszystkich mięśni ciała. Rozluźnienie jakie osiągnął Dennison w swoim stawie skroniowo- żuchwowym wpłynęło na narząd wzroku zwiększając jego zasięg po bokach ciała. 5. KAPTUREK MYŚLICIELA a) opis ćwiczenia Ćwiczenie polega na masowaniu małżowin usznych z wyciąganiem ich i wywijaniem do tyłu, do góry, do dołu. Powtarzamy kilkakrotnie. Na uchu, które ma kształt embriona, znajdują się reprezentacje całego ciała. Stymulując punkty na małżowinie usznej stymulujemy całe ciało. b) oddziaływanie na umysł: - rozpoznawanie dźwięków, uważne słuchanie, zapamiętywanie dźwięków - słyszenie własnego głosu - formułowanie zdań, myśli w pamięci - wzrost umysłowej i fizycznej sprawności - stymulacja ucha wewnętrznego - krótkoterminowa pamięć używana w czasie pracy c) poprawa umiejętności szkolnych - rozumienie ze słuchu - wystąpienia publiczne typu: przemowa, koncert, występ wokalny - prowadzenie rozmów - liczenie w pamięci Kapturek myśliciela stymuluje ośrodki słuchowe rozpraszające tony w pojedyncze dźwięki oraz łączy je uzyskując słowa lub dźwięki o określonym znaczeniu. Jednocześnie tym ćwiczeniem pobudzamy naszą wyobraźnię poprzez muzykę, rytm. IV ĆWICZENIA WYCISZAJĄCE- POGŁĘBIAJĄCE COOKA a) Ćwiczenie to składa się z dwóch części Ćwiczenie wyciszające, relaksujące, gdy jest się zmęczonym, złym. Opis ćwiczenia pierwszej części: nogi krzyżujemy w kostkach, splatamy ręce i przykładamy je do mostka, język umieszczamy na podniebieniu, oczy zamknięte. Jest to pozycja uznawana za najsilniej działającą. Można ją również wykonywać na siedząco. Opis ćwiczenia drugiej części: stopy ustawiamy równolegle do siebie, ręce stykają się palcami, język na podniebieniu, oczy zamknięte, jeśli chcemy się zrelaksować. Powrót- otwieramy oczy i głęboko oddychamy. b) oddziaływanie na umysł: - stabilność emocjonalna - wzrost koncentracji, skupienia uwagi - ruchy czaszkowe - wzrost ambicji, poczucia własnej wartości c) poprawa umiejętności szkolnych: - poprawne, najbardziej efektywne podchodzenie do testów, klasówek - poprawna wymowa, umiejętność uważnego słuchania - umiejętność dostosowania się do otaczającego środowiska ( zmniejszenie nadwrażliwej postawy) Dr Dennison odkrył, iż to ćwiczenie może być użyte jako proces usuwający stres emocjonalny i wynikające z niego problemy z nauką. Naśladowanie kształtu ósemki za pomocą nóg i rąk, pozwala na swobodny przepływ energii. Natomiast, przez dotyk opuszkami palców odzyskujemy równowagę i łączność pomiędzy obiema półkulami mózgu. 2. PUNKTY POZYTYWNE a) opis ćwiczenia Lekko dotykamy palcami punktów położonych na wypukłościach czoła, między brwiami a linią włosów w połowie tej odległości. Zamykamy oczy i rozluźniamy napięcie ciała. Świadomie odczuwamy pełen relaks i wygodę. b) oddziaływanie na umysł: - ćwiczenie aktywizuje płaty przednie mózgu: odświeża umysł, rozluźnia i uspakaja - zlikwidowanie niewłaściwych odruchów wykonywanych pod wpływem stresu - łagodzenie stresu i napięć wywołanych przez nietypowe sytuacje, kontakty z ludźmi, wspomnienia, trudności z wykonywanym zadaniem c) poprawa umiejętności szkolnych: - likwidacja blokad pamięci np.: znam odpowiedź, mam ją na końcu języka - zajęcia wymagające tzw. pamięciówki: ortografia, matematyka - wystąpienia publiczne, występy sceniczne - uprawianie sportu - czytanie na głos Ludzie spinają się tak, iż cały stres zatrzymany zostaje w okolicy żołądka powodując jego bóle, a nawet nerwicę. Punkty pozytywne kierują energię i oddziaływają na płaty przednie mózgu, gdzie możliwe jest racjonalne myślenie, bez nakładania się na nie negatywnych emocji. W ten sposób możemy uchronić się od reakcji instynktownych, niekontrolowanych przez nas (atak, ucieczka), dzięki czemu nasze podejście do danej sytuacji będzie bardziej rozumne, przemyślane. 3. PATRZENIE NA ZNAK X a) opis ćwiczenia Spokojnie oddychamy. Rozluźniamy się patrzymy na znak X lub go sobie wyobrażamy. X jest symbolem pozytywnym Gimnastyki mózgu i Kinezjologii. Oznacza, przekroczenie linii środkowej, gdyż lewa półkula mózgu kieruje pracą prawej strony ciała i odwrotnie. Obie półkule mózgu współdziałają ze sobą tak, iż obydwie strony ciała mogą wykonywać te same ruchy. Większość uczniów codziennie wykonuje ćwiczenia naprzemienne, myślenie o X stanie się więc dla nich o wiele bardziej automatyczne i wydajne. Kinezjologia edukacyjna, czyli metoda P. Denninsona, to specjalnie opracowany zestaw działań i ćwiczeń psychomotorycznych. Dzięki wykorzystaniu naturalnej potrzeby ruchu, możemy oddziaływać na nasz mózg. Innymi słowy, usprawniamy nasze ciało i aktywizujemy system nerwowy. Gimnastyka Mózgu, to nic innego jak wykorzystanie naturalnej potrzeby ruchu. Kinezjologia edukacyjna, może być wykorzystywana przez rodziców dzieci w każdym wieku. Główne zalety ćwiczeń, tą metodą, to: polepszenie koordynacji wzrokowo- ruchowej, doskonalenie i integracja połączeń lewej i prawej półkuli mózgu, lepsza motywacja do nauki, większy zakres pamięci, lepsza koncentracja. Problemy z pisaniem, czytaniem i liczeniem zdecydowanie zmniejszają się. Gimnastyka mózgu sprawia, że dzieci nie traktują uczenia się, jako kary. Poznawanie świata i zdobywanie wiedzy, staje się dla nich przyjemnością. Ćwiczenia z zakresu Gimnastyki Mózgu możemy wykonywać z naszymi dziećmi w domu, jako elementy zabawy. Wszystko powinno odbywać się w radosnej atmosferze, zachęcającej do ćwiczenia. Dlatego dla lepszego efektu możemy wykorzystać na przykład szarfy, kolorowe piłki, czy baloniki. Wtedy ćwiczenia z pewnością będą dla dzieci atrakcyjną zabawą, a nie przykrym obowiązkiem. Jednak wszystkie ćwiczenia, musimy wykonywać spokojnie, bez napięć i co najważniejsze prawidłowo oddychając. Pewnie wiele osób pamięta z dzieciństwa, jak kreśliło ręką znak ósemki w powietrzu, albo siedząc na podłodze sięgało po piłkę, wykonując skłon całej klatki piersiowej. Dotykanie łokciem przeciwległego kolona, czy krążenie szyją podczas wychowania fizycznego, to nic innego jak Gimnastyka Mózgu. Kinezjologia edukacyjna- przykłady ćwiczeń Ćwiczenia naprzemienne: Dziecko na przemian dotyka rękoma przeciwległych kolan. Prawą ręką, za plecami, sięga do lewej stopy i odwrotnie. Ruchy, te świetnie sprawdzają się, na przykład podczas porannej gimnastyki, przed odrabianiem lekcji w domu, czy sprawdzianem. Robiąc wygibasy przy okazji ćwiczymy mózg. Wykonujemy je około 5 razy. Leniwe ósemki: Lewą rękę wyciągamy przed siebie. Zaczynając od środka, na wysokości wzroku kreślimy lewym kciukiem znak ósemki. Leniwe ósemki rysujemy w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara, poruszając ręką w lewą stronę i do góry. Powtarzamy, tę czynność kilka razy i następnie zmieniamy rękę. Rysowanie oburącz: Bawimy się w malarza i obiema rękami naraz wykonujemy ruchy, przypominające „bazgranie” po płótnie. Jednak nie zapominamy o poruszaniu głową i oczami, aby nie dopuścić do usztywnienia ciała. Słoń: Tym razem zamieniamy się w słonia! Lewe ucho, kładziemy na lewym ramieniu, tak aby ręka, stworzyła „trąbę słonia”. Nogi mamy ugięte w kolanach, a oczami wodzimy za poruszającą się ręką, która kreśli w powietrzu „leniwe ósemki” podobnie, jak w poprzednim ćwiczeniu. Potem zmieniamy strony i robimy, to samo. Krążenie szyją: Powolnym, delikatnym ruchem wykonujemy ruch głową, który polega na przenoszeniu jej od jednego do drugiego obojczyka. Ponadto broda powinna przylegać do ciała. Jest, to świetne ćwiczenie dla dzieci, które mają problemy z mową, zadaniami matematycznymi, równowagą, dlatego warto je wykonywać. Sięganie po piłkę: Po pierwsze siadamy na podłodze, nogi krzyżujemy. Następnie klatkę piersiową przechylamy do przodu, tak jakbyśmy chcieli sięgnąć po piłkę. Podczas skłonu wydychamy powietrze, a głową sięgamy do nóg. Aktywna ręka: Ramiona są rozluźnione. Wyprostowaną lewą rękę podnosimy do góry. Następnie prawą dłonią, łapiemy lewą rękę, między barkiem, a łokciem. Robimy wydech i w tym czasie lewą ręką stawiamy opór. Podczas wdechu liczymy do ośmiu. Po chwili zmieniamy ręce i wykonujemy wszystko od nowa, w czterech pozycjach, takich jak: ręka odchylona daleko za głowę, ręka przed głową, ramię dotyka ucha, ręka w bok. Kapturek myśliciela: To ćwiczenie doskonali zmysł słuchu oraz pamięć. Dlatego, warto je wykonywać, jak najczęściej. Za pomocą kciuka i palca wskazującego odchylamy delikatnie, do tyłu małżowinę uszną. Potem zaczynamy masować ucho, zaczynają od góry i kończąc na płatku ucha. Powtarzamy kilka razy. Kinezjologia edukacyjna, to... Podsumowując Gimnastyka Mózgu, to proste, ćwiczenia ruchowe, które mogą być wykorzystywane, jako elementy zabaw z dziećmi. Dzieci bawią się, relaksują, ponadto ćwiczą koncentrację, małą i dużą motorykę oraz pamięć. Metoda P. Denninsona, nie musi być wykonywania w szkole, w ośrodkach specjalistycznych, czy pod okiem pedagoga. Dlatego możemy ćwiczyć z dzieckiem w domu, tworzyć układy choreograficzne, śmiać się i odprężyć. Gimnastyka Mózgu, może być fajnym sposobem na pożyteczne spędzanie wolnego czasu. Kinezjologia edukacyjna małżeństwa Paula i Gail Dennisonów wykorzystuje powiązanie między zorganizowanymi ruchami ciała a pracą mózgu. Ustalili to irlandzcy uczeni a pracę opublikowali w tygodniku medycznym Lancet kierując „gimnastykę mózgu” na początku tylko dyslektyków… Badacze zalecili specjalna gimnastykę 20 dyslektykom w wieku 9-10 lat. Proste ćwiczenia dzieci wykonywały w domu pod kontrolą dorosłych przez ok. 10 minut dziennie. Podobno wyniki okazały się rewelacyjne. Mali dyslektycy nadrabiali opóźnienia w czytaniu i pisaniu dużo szybciej niż ich rówieśnicy z podobnymi problemami… Dysleksję kojarzy się z trudnościami w czytaniu i pisaniu. Ale to nie wszystko dochodzą do tego problemy z liczeniem (dyskalkulia, akalkulia itp.), poczuciem czasu, pamięcią, koncentracją, orientacją w przestrzeni itd. Naukowcy z Belfastu twierdzą, że przyczyn dysleksji należy szukać w móżdżku czyli w tej części mózgu, która jest odpowiedzialna za koordynacje ruchów i przetwarzanie informacji związanych z nabywaniem wiedzy i umiejętności. Stwierdzili, że u dzieci cierpiących na poważne zaburzenia neurologiczne bardzo długo utrzymują się tzw. odruchy pierwotne (np. ssania czy chwytania). „Są one typowe dla noworodków i sprzyjają dojrzewaniu układu nerwowego – ale u zdrowych dzieci powinny zaniknąć w pierwszym roku życia. Jeżeli utrzymują się dłużej, świadczą o zaburzeniu dalszego rozwoju mózgu, a więc także i móżdżku. Uczeni zbadali małych dyslektyków i stwierdzili, że jeszcze w wieku szkolnym utrzymuje się u nich jeden z takich odruchów – podążanie asymetrycznego ruchu kończyn za ruchem głowy. – A może tak, spróbować świadomie powtarzać ten odruch a mózgi dzieci z dysleksją „nadrobią zaległości”? – zastanawiali się…” (Małgorzata T. Załoga: Opinia dyslektyka – s. 2). „Kinezjologia edukacyjna to nauka o tym, jak rozwija się człowiek – zarówno dziecko, jak i dorosła osoba – gdy wykorzystuje do tego naturalny ruch fizyczny. Kierunek ten propaguje specjalnie zorganizowane ruchy, które sprawiają, ze ciało i mózg pracują w sposób optymalny na rzecz rozwoju i samorealizacji każdej osobowości. Nie powinno jednak powstać mylne wrażenie, że jest to coś w rodzaju wychowania fizycznego. Kinezjologia edukacyjna nie zajmuje się bowiem każdym ruchem, lecz ruchami bardzo specyficznymi. Takimi ruchami, które aktywizują i stymulują odpowiednie obszary mózgu, ruchami które powodują zwiększanie połączeń nerwowych między prawą i lewą półkulą mózgową, przez co poprawia się jakość pracy umysłowej” (Roman Warszewski: Jak wyleczyłem dziecko z dysleksji, Tower Press, Gdańsk 2002). Przed ćwiczeniami zalecane jest wypicie szklanki niegazowanej wody (nie mineralnej!), wyłącznie niegazowanej. Roman Warszewski twierdzi, że dzięki „szklance wody” płyn mózgowo-rdzeniowy uzyska odpowiednie stężenie elektrolitów. Upraszczając by nie był on zbyt gęsty i nie sprawiał oporu impulsom elektrycznym przekazywanym z mózgu do komórek nerwowych. Tylko odpowiednio nawodniony układ nerwowy jest w stanie sprostać funkcjom przewodnictwa prądu. Oprócz poprawy przewodnictwa zadaniem wody jest także współudział w budowaniu molekuł białka, a z substancji białkowo- lipidowej – mieliny – zbudowany jest izolator komórek nerwowych, który je zabezpiecza, zatem: „Czysta woda prądu doda!” Kinezjologia edukacyjna Dennisona – ćwiczenia 1. Ruchy naprzemienne Dotykamy prawą ręka uniesionego lewego kolana i odwrotnie – lewą ręką prawego prawym łokciem uniesionego lewego kolana i odwrotnie – lewym jednocześnie prawą rękę przed siebie i lewą nogę za siebie. Następnie wykonujemy ten sam ruch lewą ręką i prawą rękę podnosimy do góry w prawo i lewą nogę podnosimy do góry w lewo, a potem odwrotnie – lewa ręka do góry w lewo i prawa noga do góry w dłonią dotykamy lewego ramienia, lewą stopą dotykamy prawego kolana. Ćwiczenia wykonujemy w pozycji leżącej lub stojącej. Wspomagają one koordynację pracy rąk, prawej i lewej strony ciała, usprawniają narząd wzroku, co prowadzi do poprawy umiejętności pisania, czytania, słuchania i rozumienia. Wzmacniają zmysł wzroku i słuchu. Przykładowe ćwiczenia 2. Leniwe ósemki (ćwiczenia z wykorzystaniem kształtu leżącej ósemki, znaku nieskończoności) Wodzimy za ósemkami wzrokiem, pamiętając, by zaczynać zawsze w lewo w wzrokiem za ręką kreślącą ósemki w powietrzu. W tym celu zaciskamy pięść i unosimy kciuk do góry, wyciągniętą ręką kreślimy ósemki, wzrok natomiast skupiamy na kciuku. Najpierw rysujemy ósemki jedną, a potem drugą dłonią, na koniec łączymy obie ręce, splatamy palce i próbujemy rysować obiema rękoma. Ruch powinien być dość obszerny, by angażował jak największą grupę mięśni trzymających gałkę oczną, i jak najbardziej płynny, bardzo spokojny. Ćwiczenie to koordynuje pracę obu półkul mózgowych. Jest pomocne w reedukacji dzieci dyslektycznych. Poprawia płynność czytania, zapamiętywanie, myślenie. 3. Rysowanie oburącz Rysujemy obiema rękoma równocześnie linie, figury, kształty, z których każdy rysowany jedną ręką element jest lustrzanym obiciem elementu rysowanego w tym samym czasie druga bazgrzemy jednocześnie obiema rękoma (w powietrzu, na dużej płaszczyźnie). Ćwiczenie poprawia pisanie i rysowanie, powoduje rozwój twórczego myślenia, zdolności plastycznych. 4. Alfabetyczne ósemki Na znaku nieskończoności przekreślonym krzyżem kreślimy kolejne małe pisane litery alfabetu, starając się nie odkrywać ręki od papieru. Ćwiczenie to poprawia technikę pisania, ortografię i koordynację wzrokowo-słuchową. Aktywizuje mięśnie, pobudza mózg, poprawia pamięć, słuch, zmysł równowagi. Zwiększa energię i koordynuje przebieg informacji miedzy półkulami. Rozwija zdolności matematyczne i jasność wypowiadania się. 5. Słoń Stoimy w małym rozkroku, wyciągamy rękę w przód grzbietem dłoni do góry, głowę przytulamy ruchem do ramienia. Rysujemy dłonią leniwe ósemki, wzrokiem podążamy ponad wierzchem dłoni za poruszającą się ręką. Następnie zmieniamy rękę. Ćwiczenie rozluźnia mięśnie szyi i oczu, poprawia pamięć, pomaga lepiej słuchać, aktywizuje zmysł równowagi. Rozwija zdolności matematyczne, ułatwia wypowiadanie się. 6. Krążenie szyją W pozycji siedzącej rozluźniamy mięśnie szyi, głowę bardzo wolno opuszczamy w dół. Zataczamy nią półkola od jednego do drugiego obojczyka, miarowo oddychając. Ćwiczenie dobrze wpływa na centralny układ nerwowy, reguluje oddech. 7. Oddychanie przeponowe Robiąc wdech, wypełniamy klatkę piersiową i brzuch powietrzem, które wydychamy krótkimi dmuchnięciami, jakbyśmy mieli utrzymać piórko w powietrzu. Ćwiczenie zwiększa pojemność płuc, dotlenia organizm, wzmacnia i uelastycznia pracę przepony, wpływa na ekspresję wypowiedzi, dykcję (Naprawa, Tanajewska, 2016). 8. Pozycja Dennisona To obok ruchów naprzemiennych – bardzo ważne ćwiczenie, jedno z najistotniejszych w kanonie gimnastyki mózgu. Krzyżujemy nogi w kostkach. Pozycja siedząca na krzyżujemy ręce, dłonie łączymy razem i obracamy jak w zabawie Idzie to ćwiczenie wykonać prawidłowo trzeba najpierw wyprostować przed sobą ramiona, następnie przenieść jedną rękę nad drugą, łącząc wewnętrzne strony dłoni kciukami do dołu i zamknąć je splecionymi palcami. Potem należy przetoczyć zamknięte ręce do dołu i w stronę ciała tak, żeby spoczęły na klatce piersiowej z łokciami skierowanymi w dół. Ćwiczenie to także aktywizuje duże połacie kory mózgowej. Ważne jest, by w czasie jego wykonywania położyć język na podniebieniu i oczy skierować ku górze. Możliwe, że dzięki temu łączymy emocje zlokalizowane w układzie limbicznym z myśleniem racjonalnym i uczuciami zlokalizowanymi głównie w płatach czołowych Pozycja Dennisona zwykle daje efekt natychmiastowy. To pozycja uspokajająca, tonizująca, obiektywizująca nasze myślenie. Zmniejsza wydzielanie adrenaliny i niepostrzeżenie jak twierdzi autor „pacyfikuje nasze emocje”. Wykonywać przez 5-10 minut dwa razy dziennie. 9. Sowa Jedną ręką chwytamy mocno mięśnie barku, głowę powoli odwracamy w lewo, a potem – cały czas trzymając podbródek prosto – w prawo. Głową sięgamy maksymalnie w prawo i w lewo, aby rozluźnić mięśnie szyjne. Robimy wdech, gdy głowa znajduje się w skrajnym położeniu – tu gdzie ręka trzyma ramię – a wydech w czasie obrotu głowy w stronę przeciwną. Ćwiczenie powtarzamy, trzymając drugą ręką drugie ramię. Ćwiczenie to poprawia pamięć, doskonali dialog wewnętrzny, pomaga dobrze rozumieć komunikaty docierające z zewnątrz i wzmaga matematyczną precyzję. 10. Punkty na myślenie Ćwiczenie to wykonuje się przez położenie lewej reki na pępku, podczas gdy prawa ręka masuje punkty pomiędzy żebrami, tuż pod obojczykiem. Należy zmieniać ręce. Ćwiczenie to – dzięki uciskowi powodowanemu przez prawą rękę – stymuluje przepływ krwi przez tętnicę szyjną do mózgu i poprawia jego ukrwienie. Za pośrednictwem tej tętnicy odbywa się bowiem transport świeżo natlenionej krwi do głowy. 11. Kapturek myśliciela To ćwiczenie poprawia słuch i pamięć. Wykonuje się go przez kilkakrotne odwijanie uszu z góry do dołu. „Związek między ośrodkiem słuchu w płacie skroniowym a pamięcią w układzie limbicznym zdaje się być bardzo silny – pisze dr Carla Hannaford w książce Smart Moves. – Moi studenci uniwersytetu na Hawajach stwierdzili, że kapturek myśliciela jest bardzo przydatny, kiedy trzeba sobie przypomnieć jakąś techniczną informację podczas pisania eseju lub egzaminu” 12. Energetyczne ziewanie Ćwiczenie to polega na ziewaniu szeroko otwartymi ustami i jednoczesnym masowaniu mięśni wokół stawu skroniowo-żuchwowego. W pobliżu tego stawu przebiegają pnie pięciu głównych nerwów czaszkowych, które zbierają informacje czuciowe z całej twarzy. Kiedy jesteśmy zestresowani, żuchwa często napina się, usta zaciskają i funkcje nerwowe tego obszaru zmniejszają się. Ziewanie energetyczne rozluźnia cały obszar twarzy i przyjmowanie informacji zmysłowych może odbywać się w sposób bardziej efektywny. Pomaga to w werbalizacji, co związane jest z przetwarzaniem myśli i umiejętnością komunikowania się ze światem zewnętrznym. 13. Pompowanie piętą Ćwiczenie to polega na „wydłużaniu” mięśni jednej nogi, podczas zginania kolana klatkę piersiową, plecy w miarę prosto, stawiamy jedną stopę (z podniesioną pietą) około 30 cm za drugą głęboki wdech i przy wydechu obniżamy piętę tylnej nogi do ziemi i zginamy przednie kolano do przodu. Klatka piersiowa powinna pozostać prosto, nie należy pochylać się do przodu. Nogi zmieniamy. Jest to „rozciąganie” często stosowane przez sportowców w trakcie rozgrzewki. Są podstawy, by sądzić że podczas tego ćwiczenia płyn mózgowo-rdzeniowy przepływa bardziej swobodnie przez cały centralny układ nerwowy i komunikacja staje się swobodniejsza, bardziej spontaniczna i twórcza. 14. Akumulator Siedząc za biurkiem/stołem. Kładziemy dłonie przed sobą na blacie. Obniżamy brodę do piersi, czując napięcie z tyłu szyi i rozluźnione ramiona. Bierzemy głęboki wdech, pochylamy się do przodu, podnosząc brodę do góry i do tyłu. Pozwalamy przy tym plecom nieco się wygiąć. Następnie – zaokrąglając plecy – robimy wydech i kładziemy brodę z powrotem na piersi. Ćwiczenie to warto powtórzyć kilka razy. Po jego wykonaniu na pewno poczujemy się naładowani energią i będziemy gotowi do dalszych zajęć. Jest to ćwiczenie rozluźniająco-oddechowe, wspomagające przepływanie płynu rdzeniowo-mózgowego. Poprawia pamięć, odświeża koncentrację i rozjaśnia myśli, szczególnie wtedy, gdy pracę umysłową wykonujemy w pozycji siedzącej. 15. Aktywna ręka Podnosimy rękę do góry i chwytamy ją drugą ręką w okolicach łokcia. Podniesiona ręka podczas wydechu – stawia silny opór trzymającej ręce w czterech kierunkach (do przodu, do tyłu, do ucha i od ucha). Ćwiczenie powtarzamy, zmieniając ręce. Ćwiczenie to pomaga w prawidłowej artykulacji trudnych słów i poprawia zdolności językowe. Pomaga też w opanowaniu ortografii, kaligrafii i twórczym pisaniu. Poprawia koordynację reka-oko. 16. Zginanie stopy Siadamy na pufie, zginamy nogę w kolanie i kładziemy ją na udzie drugiej nogi, tak by kostka dotykała uda. Końcami palców chwytamy podstawę i miejsce mocowania mięśnia podudzia, a następnie zginamy i prostujemy powtarzamy drugą nogą. Ćwiczenie to pomaga w integracji przednich i tylnych partii mózgu. Poprawia też umiejętność słuchania czytanego tekstu ze zrozumieniem. Rozwija wyraźną mowę i twórcze pisanie (Roman Waryszewski, 2002). W literaturze można znaleźć wiele modyfikacji ćwiczeń Dennisona. Niektóre z nich zupełnie odbiegają od oryginalnych ćwiczeń. Nauczyciele zarówno w Polsce jak i poza granicami często odwoływali się do kinezjologii edukacyjnej – jak do prawdy objawionej. Kiedyś w gazecie Polityka natknęłam się na artykuł, który opowiadał o znikomej wartości tych „zabiegów”. Ponieważ, jak twierdził autor nie mają odzwierciedlania w badaniach naukowych, czyli żadnej podstawy naukowej. Z wieloma dyscyplinami terapii jest podobnie. Jednakowoż należy pamiętać, że ruch zawsze ma dobroczynny wpływ na mózgi dzieci. A wiele ćwiczeń przynosi im dużo radości – i ruch naprawdę dotlenia mózg – zwłaszcza ten na świeżym powietrzu. źródło: Roman Warszewski: „Jak wyleczyłem dziecko z dysleksji, Tower Press, Gdańsk 2002Renata Naprawa, Alicja Tanajewska: INDYWIDUALNE PROGRAMY EDUKACYJNO-TERAPEUTYCZNE dla III etapu nauczania uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, HARMONIA, Gdańsk 2016 Metoda Dennisona - gimnastyka mózgu Metody i programy » Terapia pedagogiczna » Metoda Dennisona - gimnastyka mózgu Metoda Dennisona (czyli kinezjologia edukacyjna) to uczenie metodami aktywizującymi włączania naturalnych mechanizmów integracji umysłu i ciała poprzez specjalnie zorganizowane ruchy. Skierowana jest do wszystkich osób zainteresowanych rozwojem potencjału fizycznego i umysłowego niezależnie od wieku i zawodu. Kinezjologia edukacyjna staje się coraz bardziej popularna w terapii dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce czytania. Metodę stosuje się również w pracy z dziećmi niepełnosprawnymi. To uniwersalna metoda pozwalająca lepiej: pokonywać stresy i napięcia wynikające z trudności życia codziennego, komunikować się z innymi ludźmi, uczyć się i zdawać egzaminy, przezwyciężać trudności związane z dysleksją, dysgrafią i dysortografią, zrozumieć procesy neurofizjologiczne i ich rolę w procesie uczenia się. Metoda oparta jest na trzech prostych założeniach: Nauka jest naturalną, przyjemną sferą działalności kontynuowaną prze całe życie. W naszym ciele ukryte są blokady, które utrudniają nam naukę, uniemożliwiają także łagodne przejście przez stresy. Wszyscy, w pewnej mierze, mamy trudności w uczeniu się, lecz do tej pory nie czyniliśmy żadnych starań, aby je usunąć (te blokady mogą trwać przez całe życie, jeśli nie podejmiemy się zmiany tego stanu rzeczy). Właściwie rozpoznane blokady mogą zostać usunięte, pod warunkiem prawidłowo prowadzonego treningu. Paul Dennison (amerykański pedagog) opracował metodę mającą na celu zintegrowanie pracy mózgu. Jego zdaniem, wiele problemów intelektualnych i emocjonalnych w życiu człowieka wynika ze złego współdziałania obu półkul mózgowych i z braku integracji między nimi. Aby człowiek miał pełny obraz otaczającego go świata niezbędna jest integracja prawej i lewej półkuli mózgowej, bo mózg jest narządem symetrycznym, a każda półkula ma inne zadania. Prawa półkula mózgu jest to półkula odpowiedzialna za uczucia, prawdziwe wielowymiarowe uczenie się, ogólny ogląd, percepcję przestrzeni, pamięć długotrwałą, intencje - czyli jest ona twórcza, emocjonalna, postrzegająca całość. Lewa półkula mózgowa (u osób praworęcznych) odpowiada zaś za: myśli, analizę, przypisywanie faktów, widzenie szczegółów, percepcję czasu, kontrolę nad słowem, porozumiewanie się werbalne, pamięć krótką - czyli jest ona logiczna i postrzega poszczególne elementy. Dzięki harmonijnej współpracy obu półkul mózgowych dzieci jak i dorośli z łatwością przyswajają sobie nową wiedzę, umiejętności. Brak równowagi między pracą obu półkul mózgowych zdaniem Dennisona, prowadzi do powstawania różnego rodzaju zakłóceń. Dziecko może mieć problemy np.: w nauce czytania i pisania, z koncentracją uwagi, wyrażaniem własnych emocji. Paul Dennison twierdzi, że powstałe zaburzenia („blokady”) można zlikwidować właśnie poprzez ruch. Proponuje on ćwiczenia bardzo łatwe i bezpieczne, które wykonywane pod kierunkiem terapeuty prowadzą do integracji obu półkul mózgu, czego efektem może być np.: płynne czytanie lub poprawa koncentracji uwagi dziecka na własnych ruchach i działaniu. Działania kinezjologii edukacyjnej powodują dość szybkie i długotrwałe zmiany, poprzez rzeczywiste budowanie powiązań nerwowych w obrębie mózgu i ciała, dzięki czemu uczenie przebiega szybciej, efektywniej, a co ważniejsze - bezstresowo. Dennison odkrył, że funkcje mózgu ludzkiego są trójwymiarowe tak, że stanowią całość. Proces kształcenia może być miły i przystępny, pod warunkiem, że zostanie poprowadzony wielowymiarowo: wymiar lateralizacji (lewa i prawa półkula mózgu) wymiar koncentracji (pień mózgu i płat czołowy) wymiar stabilności (system limbiczny) Metoda Dennisona może dawać następujące efekty: usuwać blokady ukryte w naszym ciele, wprowadzać ciało i umysł w stan optymalny do przyswajania wiedzy równoważąc wymiar latelarności, koncentracji, stabilności. Zestaw ćwiczeń gimnastyki mózgu można podzielić na: I. Podstawowy schemat ćwiczeń wprowadzających, II. Ćwiczenia na przekraczanie linii środka, III. Ćwiczenia wydłużające, IV. Ćwiczenia energetyzujące. I. PODSAWOWY SCHEMAT ĆWICZEŃ WPROWADZAJĄCYCH 1. Picie wody Woda jest czynnikiem energetyzującym, jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu limbicznego. Woda aktywizuje mózg dla elektrycznych i chemicznych reakcji między mózgiem a układem nerwowym-poprawia umiejętności szkolne. Codziennie należy pić tyle szklanek wody ile wskazuje wzór: Waga ciała 11 2. Ruchy naprzemienne Ćwiczenia te powinny być stosowane w ciągu dnia możliwie jak najczęściej i w urozmaicony sposób. Oto przykłady ćwiczeń naprzemiennych: Krzyżowanie wyprostowanych ramion przed klatką piersiową tak, aby na zmianę wyżej była ręka lewa potem prawa. Dotykanie lewą dłonią prawego łokcia i odwrotnie. Dotykanie lewą dłonią prawego ucha i odwrotnie. Dotykanie lewą dłonią prawego kolana i odwrotnie, itp. Ruchy naprzemienne - poprawia pisanie, słuchanie, czytanie i rozumienie, koordynacja ruchowa lewej i prawej strony ciała, wzmocnienia oddechu, wzrost energii. 3. Punkty na myślenie Jedną ręka masuj punkty (miękkie miejsca pod obojczykami z lewej i prawej strony klatki piersiowej), a drugą rękę połóż na pępku. Czas ćwiczenia około 2 minut. Punkty na myślenie - przekazanie informacji od prawej półkuli do lewej połowy ciała i odwrotnie, stymulacja aorty, zwiększenie potoku elektromagnetycznej energii, likwiduje odwracanie liter i cyfr, prawidłowo układa ciało podczas czytania. 4. Pozycja Cooc`a Stań, skrzyżuj nogi w kostkach, wyciągnij ręce przed siebie i przekręć dłonie grzbietami do siebie tak, by kciuki skierowane były w dół. Teraz przełóż jedną rękę przed drugą tak by dłonie dotykały się wewnętrznymi stronami (kciuki są nadal skierowane w dół), skrzyżuj palce dłoni, zegnij ręce w łokciach i oprzyj ręce na piersi. Zamknij oczy, język połóż na podniebieniu. Oddychaj swobodnie. Czas ćwiczenia około 2 minut. Zwalniamy język, nogi, ręce swobodnie opuszczamy. Pozycja Cooc`a - emocjonalna stabilność, „uziemienie”, zwiększenie uwagi, swobodny ruch kości czaszki, wyraźne słyszenie, mowa, pisanie prac kontrolnych. II. ĆWICZENIA NA PRZEKRACZANIE LINII ŚRODKA 1. Ruchy naprzemienne 2. Leniwe ósemki dla oczu Stań. Wyciągnij przed siebie lewą rękę, zaciśnij pięść a kciuk skieruj do góry, rysuj kciukiem w powietrzu po kształcie położonej ósemki (znaku nieskończoności) wodząc oczami za ręką- głowa nieruchomo. Ruch zaczynaj zawsze w lewo do góry. Powtórz to samo prawą ręką a potem obiema rękoma jednocześnie. Leniwe ósemki - koordynacja wzroku, obwodowe widzenie, aktywizacja mózgu dla przekraczania środkowej wizualnej linii, integracja półkul mózgowych, mechanizm czytania (ruch oczu z lewej do prawej), rozpoznawanie znaków przy pisaniu, czytanie ze zrozumieniem. 3. Słoń Wyciągnij lewą rękę w przód, grzbietem dłoni do góry, głowę połóż na ramieniu wyciągniętej ręki, nogi w kolanach lekko ugięte, mały rozkrok. Rysuj ręką w powietrzu obszerne leniwe ósemki (ucho przyklejone do ramienia). Całe ciało prostuj. następnie to samo z prawą ręką. Pamiętaj, że kierunek pisania w lewo do góry. Słoń - stymulacja mowy wewnętrznej, twórcze myślenie, słuchanie własnego głosu, rozwój pamięci długoterminowej, zintegrowane widzenie, słyszenie i ruch; mowa, pismo, zapamiętywanie. 4. Leniwa ósemka alfabetyczna Najpierw narysuj kilka leniwych ósemek a potem wpisz w kształt leżącej ósemki małe litery alfabetu, zachowując kierunek w lewo do góry. Alfabetyczne ósemki - zasady pisowni, twórcze pisanie, koordynacja „ręka - oko”, rozpoznawanie i kodowanie symboli, zdolności manualne, precyzja ruchów, ortografia. 5. Motyl na suficie Podnosimy do góry głowę. Nosem na suficie kreślimy leżące ósemki. Zaczynamy w lewo do góry. Motyl na suficie - koordynacja wzrokowo ruchowa, mechanizm czytania i pisania. 6. Kołyska Usiądź na podłodze, ręce lekko ugięte oprzyj z tyłu utrzymując tułów podniesiony. Nogi zegnij w kolanach i podnieś stopy do góry. Usuń napięcie w jednym biodrze potem w drugim, robiąc nieduże ruchy nogami. Kołyska - rozwój zdolności do pracy w środkowym polu ciała, umiejętności wzrokowego śledzenia za ruchami w kierunku od lewej do prawej strony, nawyki skupiania uwagi i zrozumienia. 7. Rowerek Podnieś ręce i głowę do góry, obejmij głowę dłońmi i podtrzymuj ją. Prawym łokciem dotykaj lewego kolana, potem lewym łokciem prawego kolana, itd. Oddychaj rytmicznie. Rowerek - integracja lewej i prawej strony ciała, czytanie, umiejętność słuchania, pismo, zasady pisowni, matematyka. 8. Krążenie szyją Zwieszamy ciężko głowę i krążymy nią zaczynając w lewą stronę. Krążenie szyją - czytanie ze zrozumieniem, wyrażanie emocji,myślenie pamięć, matematyka. III. ĆWICZENIA WYDŁUŻAJĄCE (ROZCIĄGAJĄCE) 1. Przyciskanie dzwonka Stań prosto, odstaw jedną nogę do tyłu stawiając ją na palcach. Na wydechu zegnij w kolanie nogę stojącą z przodu a piętę tylnej nogi staraj się postawić na podłodze. Na wdechu podnoś się, prostując przednią nogę i podnosząc piętę tylnej nogi. Tylna noga powinna być wyprostowana. Zmień nogi. Pompowanie piętą - integracja tylnych i przednich części mózgu, rozwój wyraźnej mowy i językowych umiejętności, słuchanie ze zrozumieniem, czytanie ze zrozumieniem, zdolności twórczego pisania, zdolności do zakańczania rozpoczętego procesu. 2. Sowa Jedną ręką chwyć mocno mięśnie barku, głowę powoli odwracaj w lewo a potem w prawo, podbródek trzymaj prosto. Głową sięgaj maksymalnie w prawo i w lewo, aby rozluźnić mięśnie szyjne. Zrób wdech, gdy głowa jest w skrajnym położeniu tu gdzie ręka trzyma ramię, wydech w czasie obrotu głowy. Powtórz trzymając drugą ręką drugie ramię. Sowa - przekraczanie środkowej audialnej linii (uwagę słuchową, percepcję i pamięć), słuchanie własnego głosu, doskonalenie dialogu wewnętrznego, rozwój luźnego ruchu oczu, słuchanie ze zrozumieniem, mowę i ustny komunikat, matematyczne wyliczenia, pamięć, praca z komputerem. 3. Aktywna ręka Podnieś rękę do góry, chwyć ją drugą ręką. Podniesiona ręka stawia opór ręce trzymającej na wydechu w czterech kierunkach: w stronę głowy, do przodu, do tyłu, od ucha. Powtórz wszystko zmieniając ręce. Aktywna ręka - rozwój wyraźnej mowy i językowych zdolności, rozluźnianie przepony, koordynacja „ręka-oko”, kaligrafia, zasady pisowni, twórcze pisanie. 4. Wypady Rozstaw nogi szerzej od pleców, przekręć nogi tak by stopy były ustawione do siebie pod kątem prostym, Zegnij jedną nogę w kolanie i przenieś nogi, drugą nogę trzymaj prosto. Tułów trzymaj prosto. Zrób wypad na zgiętą nogę i odwróć głowę w stronę zgiętej nogi. Wypady - przekraczanie i praca w środkowej strefie ciała, rozwój percepcji przestrzennej, relaksacji całego ciała, zrozumienia, aktualizacji pamięci krótkoterminowej. 5. Luźne skłony - sięganie po piłkę Stań, skrzyżuj nogi w kostkach, zrób luźny skłon tułowia do przodu wyciągając ręce przed siebie (jakby oddając ciało działaniu przyciągania ziemskiego). Luźne skłony - odczuwanie uziemienia i stabilności, wzrokowej integracji, czytanie ze zrozumieniem, liczenie w pamięci, abstrakcyjne myślenie. 6. Zginanie stopy Usiądź, zegnij nogę w kolanie i połóż ją na udzie drugiej nogi, tak by zewnętrzna kostka dotykała uda. Końcami palców chwyć podstawę i miejsce mocowania mięśnia podudzia, następnie zginaj i prostuj stopę. Zginanie stopy - integracja tylnych i przednich części mózgu, rozwój wyraźnej mowy i językowych umiejętności, zrozumienie w czasie czytania i słuchania, zdolność twórczego pisania, zdolność podążania za logiką zadania i dokończenia go. 7. Kobra Usiądź, oprzyj dłonie na stole, trzymaj plecy rozluźnione, zacznij oddychać tak jakby „od podstawy kręgosłupa”. Skup się na oddechu tak jakby był źródłem twej siły (a nie pracą mięśni). Kobra - przekraczanie środkowej linii ciała,, rozluźnienie centralnego układu nerwowego, obuoczne widzenie, zgodna praca obojga oczu, słuchanie ze zrozumieniem, umiejętności mowy, kontrola motoryki precyzyjnej. IV. ĆWICZENIA ENERGETYZUJĄCE 1. Kapturek myśliciela Dużymi palcami i kciukiem chwyć małżowinę uszną i masuj ją (odciągając do tyłu i ściskając). Masaż zaczynaj od góry i przesuwaj się w dół do płatka ucha. Kapturek myśliciela - przekraczanie środkowej audytywnej Unii (mającej związek z uwagą słuchową, rozpoznawaniem, rozróżnianiem, percepcją, pamięcią), słuchanie własnego głosu w czasie mówienia, dobrej pracy pamięci krótkoterminowej, doskonalenie dialogu wewnętrznego, zgodnego słuchania obydwoma uszami, słuchanie ze zrozumieniem, wystąpienia publiczne, śpiew, gra na instrumencie. 2. Energetyczne ziewanie Dotknij końcami palców miejsca na zębach tuż przed miejscem gdzie łączy się dolna szczęka z górną, masuj te miejsce, lekko otwórz usta, wyobraź sobie, że ziewasz. Energetyczne ziewanie - percepcja sensoryczna, motoryczne funkcje oczu i mięśni, odpowiadających za dźwięk i żucie, procesy utleniania w organizmie, uwaga i percepcja wzrokowa, komunikacja, umiejętność wybierania potrzebnej informacji, głośne czytanie, twórcze pisanie, wystąpienia publiczne. 3. Oddychanie przeponowe Zrób wdech nosem. Najpierw oczyść płuca, robiąc krótkie wydechy przez zaciśnięte wargi (wyobraź sobie że chcesz utrzymać piórko w powietrzu). Po tym wydech możesz robić nawet nosem. Połóż ręce na brzuchu, na wdechu ręce podnoszą się a na wydechu opuszczają się. Zrób wdech i licz do trzech, zatrzymaj oddech na trzy sekundy, wydychaj licząc do trzech, znowu zatrzymaj oddech na trzy sekundy. Powtórz całość jeszcze raz. Oddychanie przeponowe - rozluźnienie centralnego układu nerwowego, ustalenie rytmu ruchów kości czaszki; czytanie, głośne czytanie mowa. 4. Punkty pozytywu Dotknij lekko końcami palców punktów, które znajdują się na czole, bezpośrednio nad oczami, równo po środku między linią włosów a brwiami. Punkty pozytywne - wzmocnienie czołowych części mózgu, osłabienie reakcji odruchów wymuszonego działania, pozytywny wpływ na procesy nauki pisania, matematyki, pamięci długoterminowej. 5. Punkty uziemienia Końcami palców jednej ręki dotknij brody pod dolną wargą, a palce drugiej ręki połóż na górnej części kości łonowej. Patrz w dół (na podłogę). Punkty uziemienia - praca w polu środkowym, stabilność, uziemienie (wodzenie oczami w dole dla rozwoju umiejętności widzenia z bliska), umiejętności organizacyjne (ruch oczu w pionie i poziomie), umiejętność nie gubienia wierszy i kolumn w czasie czytania, pisanie i prace matematyczne. 6. Punkty równowagi Jedną rękę połóż na wgłębieniu u podstawy czaszki za uszami a drugą na pępku. Zmień położenie rąk. Punkty równowagi - pobudzenie i koncentracja świadomości, podejmowanie decyzji, rozluźnienie napięcia przy ruchu szczęk i kości czaszki, rozumienie podtekstu napisanego „między wierszami”, punktu widzenia autora tekstu, krytyczna ocena i podejmowanie decyzji, umiejętność rozróżniania przy pisaniu i matematyce. 7. Punkty przestrzeni Końcami palców jednej ręki dotknij miejsca między górną wargą a nosem, drugą rękę połóż tuż powyżej kości łonowej. Wzrok skieruj do góry. Zamień ręce. Punkt przestrzeni - zdolności pracy w polu środkowym, rozluźnienie centralnego układu nerwowego, percepcja głębokości wyobrażenia, zdolności widzieć blisko i daleko, umiejętności organizacyjne, skupienie na zadaniu. UMIEJĘTNOŚCI SZKOLNE - DOBÓR ĆWICZEŃ W zakresie reedukacji czytania stosuje się następujące grupy ćwiczeń: Na płynne czytanie: Punkty na myślenie - ćwiczenie to wzmaga jasność umysłu, ułatwia płynne czytanie, Ruchy naprzemienne - ułatwiające proces uczenia się, Leniwe ósemki - ćwiczenie to stanowi znaczną pomoc w reedukacji dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce czytania, poprawia płynność czytania, zapamiętywania, słuchania i myślenia jednocześnie. Głośne czytanie ze zrozumieniem: Ruchy naprzemienne. Krążenie szyją - ćwiczenie to, poprzez wydłużenie mięśni w obrębie barków i szyi, odblokowuje przepływ krwi do mózgu, co pomaga w głośnym czytaniu. Oddychanie przeponowe - ćwiczenie to zwiększa pojemność płuc, poprawia dotlenienie organizmu, co wpływa korzystnie na głos w czasie czytania. Kołyska - wykonywanie tego ćwiczenia wzmaga aktywność obu półkul mózgowych ułatwiając głośne czytanie. Ćwiczenia na przesuwanie wzrokiem po kolumnach: Punkty ziemi - jest to ćwiczenie na energię receptywną. Łączy się w ten sposób punkty początkowy i końcowy meridianu centralnego. Ćwiczenie to poprawia akumulację wzroku, koncentrację wzroku na przedmiotach, ułatwia odwzorowywanie i uczenie się. Punkty przestrzeni - jest to ćwiczenie na energię ekspresyjną. Pomaga rozluźnić się i uspokoić przed sprawdzianami, czytaniem. Punkty równowagi - ćwiczenie to ułatwia koncentrację uwagi, myślenie skojarzeniowe. Poprawia umiejętności uczenia się. W celu usprawnienia odpowiedzi z czytanego tekstu stosuje się następującą grupę ćwiczeń: Pompowanie piętą - wykonywanie tego ćwiczenia sprawia, że zwalnia się napięcie w miejscach gdzie najwcześniej objawia się stres (tył podudzia od ścięgna Achillesa do mięsna podkolanowego), to przywraca ruchy kręgosłupa, przemieszczanie płynu mózgowo - rdzeniowego. Poprawia koncentrację uwagi, umiejętność wypowiadania się. Zginanie stopy - ćwiczenie to włącza lewą półkulę mózgową, odpowiedzialną za mowę. Rozluźnia mięśnie, których blokada powoduje trudności z mową - zmniejsza kłopoty językowe. Poprawia pamięć, koncentrację uwagi. Ułatwia rozumienie i relacjonowanie tekstu przeczytanego. Systematyczne stosowanie ćwiczeń z dziećmi o specyficznych trudnościach w nauce czytania przynosi dzieciom duże korzyści, zwiększa umiejętność uczenia się, rozwija inne dotąd zablokowane funkcje. Dzieci zaczynają wierzyć we własne możliwości. Umiejętność czytania (przekroczenie optycznej linii środkowej) punkty na myślenie ćwiczenia naprzemienne motylek na suficie wodzenie wzrokiem Czytanie na głos krążenie szyją energetyzujące ziewanie ćwiczenia naprzemienne kołyska oddychanie przeponowe Czytanie ze zrozumieniem przyciskanie dzwonka (pompowanie piętą) zginanie stopy wypady Szybkie czytanie leniwe ósemki ćwiczenia naprzemienne sowa przyciskanie dzwonka (pompowanie piętą) Pisanie klasówek woda leniwe ósemki punkty uziemienia punkty przestrzeni pozycja Cook'a ćwiczenia naprzemienne Ortografia słoń kapturek myśliciela sowa Usprawnianie pisania leniwe ósemki alfabetyczne ósemki aktywna ręka rysowanie oburącz - leniwa ósemka dla oczu Twórcze pisanie przyciskanie dzwonka (pompowanie piętą) zginanie stopy energetyzujące ziewanie Matematyka sowa przyciskanie dzwonka krążenie szyją słoń sięganie po piłkę Klarowność słyszenia i mowy kapturek myśliciela ćwiczenia naprzemienne słoń pozycja Cook'a Obraz własnego ja punkty pozytywne pozycja Cook'a punkty równowagi Koordynacja całego ciała w sporcie i zabawach ruchowych myślenie o X ćwiczenia naprzemienne punkty równowagi kołyska punkty przestrzeni kobra Uczenie się na pamięć oraz powtarzanie ćwiczenia naprzemienne punkty równowagi punkty pozytywne krążenie szyją Myślenie twórcze ćwiczenia naprzemienne sięganie po piłkę kobra (akumulator) kołyska Sprawność pisania na maszynie i obsługi komputera woda pozycja Cook'a krążenie szyją Dawniej dzieci instynktownie ćwiczyły wiele zawartych w kinezjologii ruchów. Gra w klasy, skakanka, jazda na hulajnodze, toczenie obręczy, gra w kraje, waga i wiele, wiele innych - to właśnie ćwiczenia ruchów naprzemiennych. Kinezjologia nie jest jak gimnastyka, gdzie nauczycielka każdego poprawia. Dzieci dotykają na przemian prawą ręką podniesionego lewego kolana i odwrotnie. Częste powtarzanie ćwiczeń uruchamia nowe reakcje dziecka. Kinezjologia nie ma nic wspólnego z hipnozą czy jakimś nadnaturalnym wpływem. To „zmyślne ruchy” - tak też brzmi polski tytuł jednej z kinezjologicznych książek. Ruchy, które uczą myśleć - to oparta na podstawach neurofizjologii metoda wspomagania nauczania i korygowania dysfunkcji rozwojowych. Jej zasada ujęta w bardziej poetyckie motto brzmi: „aby złapać myśl, potrzebny jest ruch”. To, co przekonuje nauczycieli i rodziców w zastosowaniu opisywanej metody, to także wielka frajda, jaką mają dzieci z ćwiczeń. Katarzyna Gano - oligofrenopedagog, terapeutka metody A. Tomatisa adres gabinetu: Terapia Pedagogiczna 09-400 Płock, ul. Bielska 14 a m. 21 Katalog Dorota SzczęsnowiczRóżne, ArtykułyZastosowanie ćwiczeń metody kinezjologii edukacyjnej Paula Dennisona w pracy pedagogicznej nauczyciela Zastosowanie ćwiczeń metody kinezjologii edukacyjnej Paula Dennisona w pracy pedagogicznej nauczyciela Chciałabym przekazać Państwu swoją fascynację metodą Paula Dennisona - Kinezjologią Edukacyjną - Gimnastyką Mózgu. Obecnie metoda ta jest coraz bardziej znana i coraz szerzej stosowana. Na kursach prowadzonych przez wykwalifikowanych instruktorów na terenie całej Polski zapoznało się już z nią ponad 10 tysięcy osób. Znakomite wyniki osiągają terapeuci w pracy z dziećmi, młodzieżą i ludźmi dorosłymi nad podnoszeniem ich możliwości psychofizycznego rozwoju, szczególnie zaś w pracy z dziećmi mającymi trudności w uczeniu się (w tym również dzieci specjalnej troski). Centrum Pomocy Psychologiczno - Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej włączyło Kinezjologię Edukacyjną do programu szkolenia przeznaczonego dla psychologów, pedagogów, nauczycieli przedszkoli i nauczania zintegrowanego oraz rodziców. Mam nadzieję, że metoda Paula Dennisona wzbudzi Państwa zainteresowanie i zachęci do bliższego zapoznania się z tą metodą oraz stosowania jej w codziennej praktyce pedagogicznej, gdyż wszystkim nam leży na sercu dobro dzieci. UCZENIE SIĘ NIE JEST PROCESEM ODBYWAJĄCYM SIĘ WYŁĄCZNIE W GŁOWIE. Wręcz przeciwnie, ciało gra integralna rolę w całej naszej aktywności intelektualnej, od najwcześniejszych ruchów aż do wieku starości. To zmysły naszego ciała karmią mózg informacjami z otoczenia, które są potrzebne do zrozumienia świata i z których korzysta się, aby stworzyć nowe możliwości. To właśnie ruch, w miarę jak staje się on coraz bardziej skomplikowany, wyraża wiedzę i zwiększa możliwości poznawcze. Jest to wniosek, który naukowe badania neurologiczne potwierdzają coraz bogatszymi szczegółami. Kinezjologia Edukacyjna stara się objaśnić, na jak wiele sposobów ruch inicjuje i wspiera procesy umysłowe. Od wczesnego niemowlęctwa poprzez całe życie ruch fizyczny odgrywa ważną rolę w tworzeniu sieci komórek nerwowych, które faktycznie stanowią istotę uczenia się. Wrażenie odbierane poprzez nasze oczy, uszy, nos, skórę i proprioreceptory (wrażenia z mięśni, ścięgien i układu przedsionkowego, które sprawią, że mózg może zdecydować o ruchu oraz pozycji ciała) stanowią podstawę wiedzy. Przez zbieranie wrażeń, które informują nas o świecie i o nas samych, ciało staje się pośrednikiem uczenia się. Głębokie związki łączą ciało, emocje i myśl. Pogląd na rolę procesów emocjonalnych zmienia się zgodnie z najnowszymi badaniami neurologicznymi. To co się wyłania, to nowy obraz emocji - emocje jako układ ciało - umysł, który dostarcza istotnych informacji dla procesu racjonalnego myślenia. Warto zwrócić uwagę na myślenie i na potrzebę ruchu dla zakotwiczenia myśli i budowania umiejętności, za pomocą których wyrażamy wiedzę, jako uczniowie uczący się przez całe życie. Niezależnie od tego, jak abstrakcyjne może wydawać się może nasze myślenie, może być ono zamanifestowane jedynie poprzez użycie mięśni ciała - mówienie, pisanie, tworzenie muzyki, kalkulowanie itp. To właśnie ciało zajmuje się mówieniem, skupianiem wzroku na stronie, trzymaniem ołówka, wykonywaniem utworów muzycznych. Bardzo istotna jest też potrzeba kontroli stresu, a także odżywianie i inne warunki fizyczne potrzebne do uczenia się. Stres, oprócz dobrze już znanych oddziaływań na zdrowie, ma również niezwykle szkodliwy wpływ na możliwości uczenia się. Stres jest podstawową przyczyną wielu problemów w uczeniu się u ludzi określanych jako "nadpobudliwi", cierpiący na zaburzenia koncentracji", "zaburzenia koncentracji wraz z nadpobudliwością". Aby zmniejszyć wpływ stresu na nasze życie przede wszystkim trzeba zwiększyć ilość ruchu w życiu, szczególnie ruchów integrujących, wymagających równowagi i koordynacji, ruchu, który wspomaga rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego. Moja fascynacja rolą ruchu w procesie uczenia się zrodziła się z cudów, których byłam świadkiem, a które dotyczyły dzieci określonych jako "dzieci niewyuczalne". Pracując z tymi dziećmi odkryłam, że nauka przychodzi im łatwiej, gdy zajęcia zaczynają się od prostych, angażujących całe ciało ruchów integrujących. Moja fascynacja rosła, kiedy ja sama doświadczałam znacznie większej łatwości w myśleniu, komunikowaniu się i uczeniu się - czegokolwiek się tknęłam - od przygotowywania się do pracy, po zwykłe czynności dnia codziennego - jeśli przy tym wykonywałam takie właśnie ruchy. Własne obserwacje i praca z dziećmi z trudnościami w nauce doprowadziły mnie do uznania, że ruch aktywizuje połączenia nerwowe w całym ciele, tworząc z całego ciała instrument uczenia się, a uczenie się nie odbywa się jedynie w mózgu. Choć współczesna nauka pomaga nam w uznaniu roli ciała i potrzeby ruchu w uczeniu się, współczesne życie może sprawiać, że korzystanie z tego zrozumienia jest w dzisiejszych czasach trudniejsze, niż było to w przeszłości. Dzieci maja skłonność do spędzania dużej ilości czasu przed telewizorem , przy komputerach i - podobnie jak ich starsi towarzysze - rozwijają taki styl życia, który nie sprzyja regularnym ćwiczeniom. Kiedy mimo to ruszamy się, zaczynamy współzawodniczyć z innymi lub poruszamy się w sposób nieopanowany, co w obu przypadkach może grozić urazami. Nasza codzienna egzystencja jest pełna strachu przed przemocą, który jest dodatkowo potęgowany przez mass media. Zbyt często łatwo dostępnymi i zalecanymi alternatywami stresu i nadpobudliwości są różnego rodzaju środki farmakologiczne. Wszystkie te czynniki oraz wiele innych znacznie zmniejszają nasze zdolności uczenia się, bycia twórczym i pełnego wykorzystania naszych możliwości. Wierzę, że pierwszym krokiem w przeciwdziałaniu tym destruktywnym tendencjom, jest zrozumienie niewyobrażalnych, wrodzonych możliwości układu umysł - ciało i rola ruchu w aktywacji tych możliwości. Ma to ogromny, bezpośredni wpływ: na ludzi, którzy odkrywają, że ruch w znacznym stopniu poprawia nie tylko uczenie się, ale też trudności; na sposób, w jaki radzimy sobie ze stresem i zajmujemy się swoim zdrowiem; na ludzi biznesu, którzy muszą być aktywni pomimo dużego stresu; na ludzi starszych w ich staraniach, aby zachować klarowną myśl, pamięć i siłę życia; na pedagogów, nauczycieli i rodziców troszczących się o sukces swoich dzieci, i na dzieci i dorosłych, którzy zbyt szybko i na doczepnego zostali określeni jako: "niewyuczalni", "z zaburzeniem koncentracji wraz nadpobudliwością" lub "emocjonalnie upośledzeni" jak gdyby stanowili oni prawdziwą patologię. Ludzie ci odkryją efektywną niefarmakologiczną szansę, aby wziąć życie w swoje ręce, poprawić swoje możliwości uczenia się i twórczości oraz prowadzić wzbogacone i pełne radości życie. Wielu nauczycieli z różnych kultur intuicyjnie uznało, że do osiągnięcia pożądanych efektów nauczania liczb, liter i pisania powinno być połączone z dużą ilością ruchu. Największą przeszkodą w pełnym, szeroko rozpowszechnionym stosowaniu gimnastyki mózgu jest mocno zakorzenione mylne pojęcie naszego społeczeństwa, że umysł i ciało są odrębne - że ruch nie ma nic wspólnego z intelektem. Ta szczególnie błędna informacja stała się częścią naszego kulturowego dziedzictwa i jest przyjęta niemal przez całe społeczeństwo. Ludzie po prostu nie potrafią uwierzyć w to, że czynności fizyczne mogą pomóc w myśleniu. Mimo to 1 maja 1995 roku w Chicago zebrało się wielu wielkich amerykańskich naukowców prowadzących badania nad mózgiem, aby zbadać związek pomiędzy ruchem a uczeniem się. Ćwiczenia ruchowe, oprócz kształtowania mięśni, kości, serca i płuc, wzmacniają również zwoje podstawy mózgu, móżdżek i ciało modzelowate mózgu. Seria skoordynowanych ruchów powoduje wzrost neurotropin (naturalne czynniki neuronalnego wzrostu) i zwiększa liczbę połączeń między neuronami. Problemy w akceptacji gimnastyki mózgu spowodowane są również tym, że te skoordynowane ćwiczenia wydają się zbyt proste, aby działały. Większość ludzi wierzy w skomplikowane rozwiązania problemów. Jeżeli program nie jest trudny, kosztowny i wymagający wiele czasu, wydaje się, że jest mniej wartościowy. Ale zapewniam, że gdy wyjdziemy poza takie nasze myślenie, odkryjemy, że proste, zdroworozsądkowe rozwiązania często przynoszą najlepsze wyniki. Ogromnym sukcesem i atrakcją gimnastyki mózgu jest jej łatwość i użyteczność. Ludzie mogą wykonywać ćwiczenia w każdym czasie, by udoskonalić wszystko, cokolwiek właśnie robią. Jest to po prostu ruch - wolny i łatwy. PRZYKŁAD GIMNASTYKI MÓZGU Przedstawię kilka ćwiczeń gimnastyki mózgu i omówię ich funkcję w utrzymywaniu równowagi umysł - ciało podczas uczenia się, zaczynając od pewnego rutynowego stanu gotowości, którą nazywamy PAKE - pozytywne, aktywne, klarowne, energetyczne uczenie się. Ta sekwencja gotowości uczenia się jest zazwyczaj stosowana na początku dnia szkolnego, po przerwie i po obiedzie po to aby efektywnie przygotować uczniów do nauki. Stosuję ją przed każdą czynnością, w której chcę być całkowicie zintegrowana. To przygotowanie składa się z picia wody (niegazowanej) do energetycznego uczenia się i następnie punktów na myślenie, ruchów naprzemiennych i pozycji Cooka. RUCHY NAPRZEMIENNE Ruchy naprzemienne to po prostu naprzemienne chodzenie w miejscu. Przez dotyk prawym łokciem do lewego kolana i następnie lewym łokciem do prawego kolana pobudzane są równocześnie duże powierzchnie obu półkul mózgowych. Ruchy naprzemienne są jak świadome chodzenie, które przez ciało modzelowate wspomaga równowagę aktywacji nerwowej. Gdy wykonuje się je regularnie, w ciele modzelowatym tworzy się i pokrywa mieliną więcej sieci nerwowych i przez to szybciej i w sposób bardziej zintegrowany powstaje komunikacja między dwiema półkulami. Jest ona potrzebna do przyczynowo - skutkowego myślenia na wysokim poziomie. Ruchy naprzemienne powinny być wykonywane bardzo powoli. Ten prosty ruch aktywuje pełne funkcjonowanie mózgu i przekazywanie informacji do płatów czołowych. Pożądane jest w trakcie ćwiczeń patrzenie na znak "X". Ruchy naprzemienne są doskonałe do aktywizacji pełnego funkcjonowania umysłu /ciała nawet przed zajęciami fizycznymi, takimi jak sport lub taniec. Wykonywane bardzo szybko dodają dużo energii. POZYCJA COOKA Pozycję Cooka wykonuje się najpierw przekładając jedną kostkę nad drugą - tę, którą jest najwygodniej, krzyżując nogi. Następnie krzyżujemy ręce, dłonie łączymy razem i odwracamy. Wykonując to, wyprostuj ramiona przed sobą łącząc razem zewnętrzne strony dłoni, kciukami d o dołu. Teraz przenieś jedną ręką nad drugą wewnętrzną stroną do siebie i zamknij je splecionymi palcami. Następnie przetocz zamknięte ręce do tyłu i w stronę ciała tak, żeby w efekcie końcowym spoczywały na klatce piersiowej z łokciami w dół. To skomplikowane ćwiczenie naprzemienne posiada podobny integrujący efekt w mózgu jak ruchy naprzemienne. W zrównoważony sposób, świadomie aktywizuje uczuciowe i ruchowe obszary kory mózgowej każdej półkuli mózgu. W czasie wykonywania tej pozycji połóż język za zębami na podniebieniu. Ćwiczenie to składa się z dwóch części, przy czym pierwsza z nich ma trzy wersje ("spódnicową", "spodniową" i "leniuszek"). Dokładny ich opis znajdziecie Państwo na otrzymanych kartkach z opracowaniem ćwiczeń z zakresu kinezjologii edukacyjnej. II część ćwiczenia polega na tym, że stopy ustawiamy równolegle do siebie, ręce stykają się palcami, język na podniebieniu i zamknięte oczy jeśli chcemy się zrelaksować, a jeśli mamy zamiar przystąpić do działania po prostu otwieramy oczy i wykonujemy kilka głębokich oddechów. Jest to ćwiczenie z gimnastyi mózgu, którego używam najczęściej. Nauczyciele często używaja jej dla siebie, gdy gdy podnosi się ich poziom stresu i również po to, by uciszyć uczniów i przywrócić ich koncentrację, np. po przerwie. LENIWE ÓSEMKI DLA OCZU Leniwe ósemki dla oczu są podobne do leniwych ósemek do pisania, ale tu koncentrujemy się na ruchu oczu i poprawie koordynacji ręka - oko i oko - ręka. Te leniwe ósemki wykonuje się ćwicząc mięśnie oczu przez wodzenie wzrokiem za poruszającym się kciukiem, kiedy w polu widzenia opisuje on znak nieskończoności. Aby to zrobić, trzymaj kciuk na wysokości oka w linii środkowej ciała na odległość łokcia. Dla maksymalnej aktywności mięśni ruchy powinny być powolne i świadome. Tak kontynuuj równym, płynnym ruchem przynajmniej trzy razy każdą ręką. Potem obie ręce trzymaj razem kciukami tworząc X. Koncentrując się na środku X znów śledź złączone razem kciuki wykonujące wzór leniwej ósemki. Osoby w okularach mogą je zdjąć po to, żeby pole widzenia nie było ograniczone ramkami okularów. SŁOŃ Słoń jest jednym z najbardziej integrujących ćwiczeń gimnastyki mózgu. Wykonuje się je przez położenie lewego ucha na lewym ramieniu (wystarczająco mocno, aby utrzymać kawałek papieru pomiędzy uchem a ramieniem), a potem wyprostowanie lewej ręki jakby trąby. Przy rozluźnionych kolanach ręka maluje w polu środkowym wzór leniwej ósemki, zaczynając od środka, na zewnątrz i dookoła z oczami śledzącymi ruch końców palców. Dla osiągnięcia większego efektu, ćwiczenie to powinno być wykonywane powoli trzy do pięciu razy z lewym uchem na ramieniu i tyle razy z prawym ruchem na ramieniu. Dla osób przechodzących chroniczne infekcje ucha Słoń jest ćwiczeniem stanowiącym wyzwanie, ale po kilku tygodniach ćwiczeń, zauważą one wyraźne wyniki poprawy równowagi i stabilności. Jeśli Słoń jest wykonywany regularnie stymuluje cały układ przedsionkowy, ustanawiając od nowa sieci nerwowe, które mogły być zniszczone w wyniku przebytej infekcji ucha. Słoń jest również zalecany dla osób określanych jako osoby z zaburzeniem koncentracji, ponieważ ćwiczenie to wspomaga pełną aktywizację tworu siatkowego, tym samym poprawiając uwagę. KAPTUREK MYŚLICIELA Kapturek myśliciela pobudza cały mechanizm słuchu i wspomaga pamięć. Wykonuje się go przez kilkakrotne odwijanie uszu z góry do dołu. Kapturek myśliciela jest bardzo przydatny, gdy trzeba przypomnieć sobie jakąś informację podczas pisania sprawdzianu czy egzaminu. ENERGETYCZNE ZIEWANIE Energetyczne ziewanie wykonuje się masując mięśnie wokół stawu skroniowo - żuchwowego. Staw ten znajduje się do przodu od otworu słuchowego. Łączy on szczękę z żuchwą. Przez staw przebiegają pnie pięciu głównych nerwów czaszkowych, które zbierają informacje czuciowe z całej twarzy, mięśni oczu, języka i ust i aktywizują wszystkie mięśnie twarzy, oczu i ust odpowiedzialne za żucie i wydawanie głosu. Kiedy jesteśmy zestresowani, żuchwa często napina się i funkcje nerwowe z tego obszaru zmniejszają się. Ziewanie energetyczne rozluźnia cały obszar twarzy i przyjęcie informacji zmysłowych może odbyć się w bardziej efektowny sposób. Wspomaga też efektywność werbalizacji i komunikacji. Występujące u dzieci trudności z czytaniem, mogą być spowodowane złą współpracą oczu. Stres może też spowodować problemy ze słuchem. Napięcie w stawie skroniowo - żuchwowym może także utrudniać tym dzieciom werbalizację, która jest powiązana z przetwarzaniem myśli. Ziewanie energetyczne daje niesamowite efekty u tych dzieci. Przez rozluźnienie mięśni i wspomaganie pełnego funkcjonowania nerwów przebiegających w stawie skroniowo - żuchwowym udoskonalane są wszystkie funkcje nerwowe do oczu i z oczu, mięśni twarzy i ust. POMPOWANIE PIĘTĄ Stres może uruchomić odruch bezwarunkowy zwany odruchem ochrony ścięgna, który napina i skraca mięśnie brzuchate i płaszczykowate łydek. Pompowanie piętą to ćwiczenie wydłużające, które rozluźnia te mięśnie. Podczas wykonywania tego ćwiczenia płyn mózgowo - rdzeniowy przepływa bardziej swobodnie przez centralny układ nerwowy i komunikacja staje się ogólnie swobodniejsza. Pompowanie piętą jest wykonywane poprzez wydłużenie mięśni łydki jednej nogi podczas zginania kolana drugiej. Złap oparcie krzesła, utrzymując tors w miarę prosto i postaw jedna stopę (z podniesioną piętą) około trzydzieści centymetrów za drugą nogą. Weź głęboki wdech i przy wydechu obniż piętę tylnej nogi do ziemi i zegnij przednie kolano do przodu. Ćwiczenie to posiada ciekawe powiązanie ze zdolnościami werbalnymi i ogólnie wspomaga komunikację u dzieci z upośledzeniem mowy. AKUMULATOR Akumulator jest ćwiczeniem wydłużającym i pogłębiającym oddychanie, co zwiększa pobór tlenu, rozluźnia mięśnie szyi i ramion oraz wspomaga swobodny przepływ płynu mózgowo - rdzeniowego w centralnym układzie nerwowym. Akumulator pobudza również cały organizm, szczególnie po wyczerpującej pracy przy komputerze lub dłuższym siedzeniu. Aby wykonać akumulator połóż dłonie na stole przed sobą. Obniż brodę do piersi, czując napięcie z tyłu szyi i rozluźnione ramiona. Biorąc głęboki oddech, pochyl się do przodu z głową podnosząc brodę do góry i do dołu, pozwalając plecom wygiąć się trochę i otwierając klatkę piersiową. Następnie zrób wydech, zaokrąglając plecy i połóż brodę z powrotem na piersi. Organizowanie przerw na ćwiczenie Akumulatora po dziesięcio - lub piętnastominutowej sesji uczenia się reaktywuje koncentrację. Ciało ma okazję poruszać się w sposób, który aktywizuje układ przedsionkowy, budzi mózg, rozluźnia ramiona, co poprawia słyszenie i wprowadza więcej tlenu, by wspomagać funkcjonowanie układu nerwowego. Człowiek po tym ćwiczeniu jest aktywny, naenergetyzowany i gotowy do ponownego zebrania myśli. Gimnastyka mózgu jest efektywna dla każdego. Poprawia efektywność uczenia się i wyniki we wszystkich poznawczych przedsięwzięciach: komunikowaniu pomysłów i myśli, twórczości i występach artystycznych, muzyce, sporcie i tańcu i w większej wydajności pracy. Ponieważ ćwiczenia uwalniają od stresu i pomagają go opanować, gimnastyka mózgu przyczynia się również do poprawy ogólnego stanu zdrowia. Szkoły i wszelkie inne miejsca, gdzie ktoś się czegoś uczy, od przedszkoli do szkolenia w firmach, to oczywiste miejsca na wykorzystanie gimnastyki mózgu. Nie zdarzyło się jeszcze, aby ćwiczenia wykonywane przez różne grupy ludzi, w różnym wieku i o różnych profesjach nie przyniosły sukcesu jeszcze bardziej efektywnego uczenia się. Pomagają one dzieciom w przygotowaniu się do uczenia, a osobom starszym w zachowaniu aktywnego myślenia i pamięci. Ale najbardziej znaczące przykłady poprawy po gimnastyce mózgu zachodziły i zachodzą u dorosłych i dzieci, którzy zostali określeni jako "niewyuczalni", "z zaburzeniem koncentracji wraz z nadpobudliwością", "upośledzeniem emocjonalnym". Gimnastyka mózgu jest: niefarmakologiczna, prosta i bardzo efektywna. Zachowuje ona dobre zgranie układu umysł - ciało i pomaga wszystkim w ogólnym uczeniu się i rozumieniu. LITERATURA: Carla Hannaford "Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł". Polskie stowarzyszenie Kinezjologów we współpracy z Medyk Sp. z Warszawa 1995 Carla Hannaford "Podstawy kinezjologii edukacyjnej" Wydawca: oficyna Wydawnicza medyk sp. z Warszawa 1995 Opracowanie: Dorota Szczęsnowicz Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.

kinezjologia edukacyjna paula dennisona ćwiczenia